Foundation Musick's Monument
🇬🇧 English Translation
🇩🇪 Deutsche Übersetzung
1. De brief van Daniel Schnell (15 september 1774)
Modern Nederlands
WelEerwaarde Heer, Hierbij stuur ik u, WelEerwaarde, nog een getuigenis (attestatie), hoewel ik denk dat u al genoeg in handen heeft om ons, volgens goddelijk en wereldlijk recht, van zo’n eerloos mens te verlossen. Zelf verkeer ik in de grootste wereldse benauwdheid, omdat er inmiddels al een derde getuige is tegen diegene die Pelius [Dom. Diepelius] over de schreef heeft gegaan. Hij heeft diens godslasterlijke uitspraken tegen de Keizerlijke Majesteiten naar buiten gebracht. Deze man is katholiek (rooms), heeft in zijn huis gewoond en wil dit ook onder ede bevestigen. Het is mij dan ook niet kwalijk te nemen dat ik, als er geen snelle maatregelen worden gevonden waarmee die deugniet in stilte wordt weggevoerd, als keizerlijk soldaat — hoewel met het degen verplicht — een ander voor moet zijn om hem aan te geven bij mijn kapitein. Uw WelEerwaarde kan immers gemakkelijk begrijpen wat mij boven het hoofd hangt als ik mijn pligt verzuim in zo’n ernstige zaak.
Bovendien loopt de hele gemeente gevaar, mocht deze zaak bekend worden, om door het gewone volk geplunderd of doodgeslagen te worden, inclusief degenen die deel uitmaken van uw kerkelijke gemeente (dominium). Daarom bid ik u, WelEerwaarde, maak een einde aan deze zaak, want het ziet er hier wanhopig uit. Toon u waardige rechters en laat u niet opnieuw misleiden door zijn schijnheilige en in zonden verstrengelde gedrag. Het zal hem er niet aan ontbreken om zich op allerlei manieren te verontschuldigen, kwaad te spreken over iedereen in de gemeente, en zelfs alles glashard te ontkennen.
In het eerste geval verzoekt men te mogen weten wat hij heeft gezegd, zodat men zich kan verdedigen. In het tweede geval staan alle getuigen klaar om alles onder ede te verklaren. Ik zie dan ook niet in waarom hij meer geloofwaardigheid zou hebben dan wij allemaal samen; bovendien zal niemand van de gemeente meer onder zijn gehoor willen komen. Ik verzoek u daarom nogmaals om mij zo snel mogelijk uit dit overduidelijke gevaar te redden.
Ik verblijf met diep respect, WelEerwaarde Heer, uw zeer eerbiedige dienaar, Daniel Schnell
Antwerpen, 15 september 1774
🇬🇧 English Translation
Reverend Sir, Alongside this, I send you another testimony (attestation), though I believe you already hold enough evidence to rid us of such an dishonorable person, in accordance with divine and secular law. For my part, I am in the greatest worldly anxiety, as there is now a third witness against the one who carried out Pelius's [Dom. Diepelius's] excessive actions, bringing to light his offensive remarks against Their Imperial Majesties. This man is Catholic ("rooms"), lived in his house, and is willing to confirm this under oath. Therefore, I cannot be blamed if—should no swift means be found to quietly remove this rascal—I, as an imperial soldier, though bound by the sword, must preempt someone else and report him to my captain. Your Reverence can well understand what I would have to fear if I neglected my duty in such a far-reaching matter.
Furthermore, if this matter comes to light, the entire congregation is in danger of being plundered or beaten to death by the common people, as well as those who belong to your ministry (dominium). Therefore, I beg you, Your Reverence, to bring an end to this matter, for things look desperate here. Prove yourselves worthy judges, and do not let yourselves be deceived yet again by his hypocritical and sin-entangled behavior. He will not fail to excuse himself in every possible way, to slander everyone in the congregation, and indeed to deny everything completely.
In the first scenario, we request to know what he might have said so that we can defend ourselves. In the second scenario, all witnesses stand ready to declare everything under oath. Thus, I cannot see why he should be believed more than all of us combined, especially since no one from the congregation would wish to attend his sermons anymore. I therefore ask you once more to rescue me from this obvious danger as swiftly as possible.
I remain with great respect, Reverend Sir, your most humble servant, Daniel Schnell
Antwerp, 15 September 1774
🇩🇪 Deutsche Übersetzung
Hochehrwürdiger Herr, Hierbei sende ich Ihnen, Hochehrwürden, noch ein Zeugnis (Attestation), obwohl ich glaube, dass Sie bereits genug in Händen halten, um uns nach göttlichem und weltlichem Recht von einem so ehrlosen Menschen zu befreien. Ich für meinen Teil befinde mich in größter weltlicher Bedrängnis, da es nun schon einen dritten Zeugen gegen jenen gibt, der Pelius’ [Dom. Diepelius’] zu weit gehende Affäre gegen Ihre Kaiserlichen Majestäten vorgebracht hat. Dieser Mann ist katholisch (römisch), hat in seinem Haus gewohnt und will dies auch unter Eid bestätigen. So ist es mir nicht zu verargen, dass ich, wenn keine raschen Mittel gefunden werden, um diesen Taugenichts in der Stille wegzubringen, als kaiserlicher Soldat — wenn auch mit dem Degen verpflichtet — einem anderen zuvorkommen und ihn bei meinem Kapitän anzeigen muss. Denn sonst kann Eure Hochehrwürden leicht begreifen, was mir bevorstünde, wenn ich meine Pflicht in einer so weitreichenden Sache versäumt hätte.
Zudem läuft die ganze Gemeinde Gefahr, wenn diese Sache bekannt wird, vom gemeinen Volk geplündert oder totgeschlagen zu werden, ebenso wie die Mitgleider Ihrer Gemeinde (Dominium). Daher bitte ich Sie, Eure Hochehrwürden, machen Sie dieser Sache ein Ende, denn es sieht hier verzweifelt aus. Zeigen Sie sich als würdige Richter und lassen Sie sich nicht wieder durch sein scheinheiliges und in Sünden verstricktes Betragen täuschen. Es wird ihm nicht fehlen, sich auf allerlei Weise herauszureden, über jeden in der Gemeinde Schlechtes zu sagen, ja sogar alles ganz zu leugnen.
Im ersten Fall bittet man darum zu erfahren, was er gesagt haben soll, um sich verteidigen zu können. Im zweiten Fall sind alle Zeugen bereit, alles unter Eid zu erklären. Ich kann also nicht einsehen, dass er mehr Glauben als wir alle zusammen haben sollte, zumal niemand aus der Gemeinde mehr unter sein Gehör kommen würde. Ich bitte Sie daher nochmals, mich so schnell wie möglich aus dieser offenkundigen Gefahr zu retten.
Ich verbleibe mit tiefem Respekt, Hochehrwürdiger Herr, Ihr sehr ergebener Diener, Daniel Schnell
Antwerpen, den 15. September 1774
2. Getuigenverklaring (15 september 1774)
Modern Nederlands
Wij ondergetekenden verklaren bij dezen: dat gedurende de tijd dat wij Dom. Diepelius hebben gekend, en zelfs bij hem in het Oosterse Huis hebben gewoond, hij voortdurend dronken en onbekwaam thuis is gekomen. Dit ging zo ver dat hij in huis zo’n kabaal maakte tegen zijn vrouw en kinderen dat de omstanders buiten bij de deur bleven staan. Hij is toen verschillende keren bij ons gekomen, waarbij hij schold en lasterde zonder de goede zeden te sparen. Hij schuwde het zelfs niet om gekroonde hoofden (monarchen) op een dusdanige wijze te belasteren dat de natuur er de rillingen van krijgt. Ook stookte hij vaders op tegen hun kinderen, en mannen tegen hun vrouwen. Dit ging zo ver dat hij mij, de eerste ondergetekende, als gunst vroeg om mijn getrouwde dochter en haar kinderen eens flink af te ranselen, omdat zij op een onnozele (naïeve) wijze een brief van zijn dochter had bezorgd waarvan zij de inhoud kende. Hierop ontzegde hij haar ook onmiddellijk het Heilig Avondmaal. En tegen mij, de tweede ondergetekende, heeft hij ook herhaaldelijk mijn vrouw opgestookt, enzovoort.
Omdat al zijn goddeloosheden te veel zijn om op te noemen, bevestigen wij dit te allen tijde met een plechtige eed te willen bekrachtigen. Gedaan te Antwerpen, 15 september 1774.
Daniel Schnell
Dit is het handmerk van Peter Spies en zijn echtgenote Barbara Schnell, aangezien zij verklaren niet te kunnen schrijven: +
🇬🇧 English Translation
We, the undersigned, hereby declare: that during the time we have known Dom. Diepelius, and even lived with him in the Eastern House ("Oosterse Huys"), he constantly returned home drunk and unfit, to such an extent that he caused such a disruption in the house with his wife and children that bystanders gathered around the door. On several occasions, he came to us, cursing and slandering without any regard for decency, not even shrinking from slandering crowned heads (monarchs) in a manner that nature recoils from. He incited fathers against their children, and husbands against their wives, to such a degree that he asked me, the first undersigned, as a favor to go and thoroughly beat my married daughter and her children, simply because she had naively delivered a letter from his daughter, knowing its contents. Upon this, he also immediately barred her from the Holy Sacrament (Holy Supper). And against me, the second undersigned, he frequently incited my wife, etc.
Since all his godless acts are too numerous to recount, we offer to confirm this at any time with a solemn oath. Done in Antwerp, 15 September 1774.
Daniel Schnell
This is the mark of Peter Spies and his wife Barbara Schnell, as they declare they are unable to write: +
🇩🇪 Deutsche Übersetzung
Wir, die Unterzeichneten, erklären hiermit: dass während der Zeit, in der wir Dom. Diepelius gekannt und sogar im Östlichen Haus ("Oosterse Huys") bei ihm gewohnt haben, er ständig betrunken und unfähig nach Hause gekommen ist. Dies ging so weit, dass er im Haus einen solchen Lärm mit seiner Frau und seinen Kindern veranstaltete, dass Schaulustige vor der Tür stehen blieben. Er ist dann mehrmals zu uns gekommen, schalt und lästerte, ohne die Sitten zu schonen, und scheute sich nicht einmal, gekrönte Häupter (Monarchen) in einer Weise zu verlästern, vor der die Natur erschrickt. Er wiegelte Väter gegen Kinder und Männer gegen Frauen auf, so weit, dass er mich, den Erstunterzeichneten, als Gefälligkeit bat, meine verheiratete Tochter mitsamt den Kindern ordentlich zu verprügeln, weil sie in argloser Weise einen Brief von seiner Tochter überbracht hatte, dessen Inhalt bekannt war. Woraufhin er ihr auch sogleich das Heilige Abendmahl verweigerte. Und gegen mich, den Zweitunterzeichneten, hat er oftmals meine Frau aufgewiegelt, etc.
Da all seine Gottlosigkeiten zu viele sind, erklären wir uns bereit, dies jederzeit mit einem feierlichen Eid zu bekräftigen. Gegeben zu Antwerpen, den 15. September 1774.
Daniel Schnell
Dies ist das Handzeichen von Peter Spies und seiner Ehefrau Barbara Schnell, da dieselben bekennen, nicht schreiben zu können: +
3. De Duitstalige brief van Margreda Sielin (15 september 1774)
(Opmerking bij de brontekst: Deze brief is geschreven in een zeer fonetisch, dialectisch getint 18e-eeuws Duits met veel spelfouten, vermoedelijk door een destijds laaggeletterde vrouw of opgeschreven zoals zij het uitsprak.)
Modern Nederlands
Hoogedele Heer, Ik, de armste dochter van Daniel Schnell, smeek u om erbarmen. Als een arme vrouw met vier kleine kinderen weet ik niet meer hoe ik mezelf moet helpen, aangezien ik zoveel van deze mens moet lijden omwille van de lasterpraatjes die over mij zijn rondgestrooid. Omdat ik hem geen ruimte [of gehoor] wilde geven, zoekt hij nu mijn eer en mijn huwelijk te vernietigen. U kunt wel denken hoe het nu met mijn levensonderhoud gesteld is; de schout [solthies / Schultheiß] grijpt in en mijn arme kinderen verhongeren bijna. Omdat zijn boosaardigheid zo groot is als zij is, en omdat ik weet wat hij mij heeft aangedaan en wat er nu nog over mij heen komt, smeek ik u om Gods wil om mij, arm mens, uit deze nood te helpen. Want het is niet langer te verdragen. Ik sluit deze brief af in tranen [klaire wine / klare Weinen], en hopend op God, als een Godbehaaglijke, gelovige en oprechte christen.
15 september
Margreda Sielin
🇬🇧 English Translation
Noble Sir, I, the poorest daughter of Daniel Schnell, beg for your mercy. As a poor woman with four small children, I do not know how to help myself anymore, since I have to suffer so much from this man because of the slanderous rumors spread about me. Because I refused to yield to him, he now seeks to destroy my honor and my marriage. You can well imagine what state my livelihood is in; the magistrate (Schultheiß) is interfering, and my poor children are starving. Because his malice is as great as it is, and knowing what he has done to me and what is still to come, I beg you for God's sake to help me, a poor soul, out of this misery. For it is no longer bearable. I close this letter in tears, trusting in God as a God-pleasing, faithful, and true Christian.
15 September
Margreda Sielin
🇩🇪 Deutsche Übersetzung
Hochedler Herr, Ich, die ärmste Tochter von Daniel Schnell, bitte um Erbarmen. Als eine arme Frau mit 4 kleinen Kindern weiß ich mir nicht mehr zu helfen, da ich von diesem Menschen so viel leiden muss um der Nachrede willen, die über mich ergangen ist. Weil ich ihm keinen Platz [Gehör] geben wollte, sucht er nun meine Ehre und Ehe zu stehlen. Sie können wohl denken, wie es um meine Nahrung [meinen Unterhalt] steht; der Schultheiß greift ein und meine armen Kinder sterben fast vor Hunger. Da seine Bosheit so groß ist, und da ich weiß, was ich durch ihn erlitten habe und was nun noch über mich kommen soll, bitte ich Sie um Gottes willen, mir armen Menschen aus dieser Not zu helfen. Denn es is nicht mehr zu ertragen. Ich schließe in klaren Weinen [unter Tränen] und hoffe auf Gott, als eine gottgefällige, gläubige und rechtschaffende Christin.
Den 15. September
Margreda Sielin